کتاب: شناسنامه فرهنگی اجتماعی شهرستان فریمان
شورای برنامهریزی استان خراسان رضوی: سید کمال الدین حسینی، سعید صالح، زهره اسماعیلیان، رضا رحیمی، حمید صابر، فرامرز نودهی و محمدرضا پهلوان
شورای برنامهریزی شهرستان فریمان: عباسعلی صفایی، ثمین نیازی
مجری طرح: موسسه پژواک پژوهش فردای پارس
طراح جلد: مسعود بهنود
نوبت چاپ: تابستان 1397
شمارگان: 10 نسخه
مشهد، خیابان بهار، چهارراه استانداری، استانداری خراسان رضوی، دفتر امور اجتماعی و فرهنگی 38590030-051
پیشگفتار
ایران در افق چشمانداز بیست ساله چنین ویژگیهایی خواهد داشت: دستیافته به جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه آسیای جنوب غربی با تأکید بر جنبش نرمافزاری و تولید علم (سند چشم انداز بیست ساله). در مهمترین اسناد توسعه ملی کشور بر تقویت فرهنگ ایرانی اسلامی، ضرورت برخورداری از فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطات سازنده بینالمللی به عنوان شاخصههای قدرت و توان ملی به وضوح تاکید شده است. به ویژه آنکه تحولات پرشتاب فناوریهای اطلاعاتی در عصر جدید، علاوه بر ابعاد فنی و دانشی آن، تاثیرات فرهنگی اجتماعی عمیقی را در جامعه اطلاعاتی امروز به دنبال داشته و زمینه ارتباطات وسیع بین فرهنگی مناطق، شهرستانها و جوامع را فراهم کرده است.
در راستای تحقق اسناد فرادستی فوق الذکر و همچنین با اطلاع از این امر که تصمیمسازیها در سازمانهای اداری، صرفا به اتکای اطلاعات و آمار صحیح و مستند محقق گشته، فلذا امروزه دسترسی سهل و سریع به منابع اطلاعاتی و آماری بیش از پیش ضرورت مییابد. در این میان، دفاتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداریها به لحاظ گسترهی نقش خود در امور متنوع علمی، فرهنگی و هدایت بخشی دستگاههای فرهنگی و اجتماعی استانی، نقشی بیبدیل دارا میباشند. در همین راستا و به منظور دستیابی سریع و صحیح به اطلاعات فرهنگی– اجتماعی شهرستانهای استان، تهیه شناسنامه 28 شهرستان استان پهناور خراسان رضوی در بهار 1397– هم به صورت مکتوب و هم نرمافزاری- در دستور کار قرار گرفت و اینک، فاز صفر آن با همیاری پژوهشگران موسسهی «پژواک پژوهش فردای پارس» قابل بهرهبرداری گشته است. بخش زیادی از اطلاعات مورد استفاده از این مجموعه از دادههای سازمان برنامه و بودجه استان خراسان رضوی فراهم شده است.
امید است در فازهای بعدی این پروژه، اطلاعات و شاخصهای حیاتیتر و مفیدتر شهرستانها - و البته تحت وب- فراهم و در اختیار کارشناسان ادارات و دستگاهها و همچنین پژوهشگران حوزه فرهنگ و توسعه استان و میهن سرفرازمان قرار گیرد ان شاالله .
مزید امتنان است خوانندگان محترم با نقطه نظرات اصلاحی و تکمیلی، یاریگر ما باشند.
با احترام – محمدرحیم نوروزیان
معاون سیاسی- امنیتی و اجتماعی استاندار خراسان رضوی
فهرست مطالب
1. مشخصات کلی شهرستان فریمان. 1
1-1. موقعیت جغرافیایی شهرستان فریمان. 1
1-2. وجه تسمیه و پیشینه تاریخی شهرستان فریمان. 1
1-3. آب و هوای شهرستان فریمان. 1
1-4. ناهمواری های (کوه ها، رودخانه ها و دشتها) شهرستان فریمان. 2
1-5. جمعیت شهرستان فریمان. 2
1-6. ترکیب جمعیتی، قومی- قبیله ای، زبان و مذهب شهرستان فریمان. 2
1-7. آداب و رسوم، مناسک و باورهای اجتماعی شهرستان فریمان. 2
1-8. تقسیمات کشوری شهرستان فریمان. 2
1-9. مناطق محروم شهرستان فریمان. 2
2. امور و فعالیت های فرهنگی شهرستان فریمان. 3
2-1. کتابخانه های شهرستان فریمان. 3
2-1-1. شاخص سرانه کتاب شهرستان فریمان. 3
2-1-2. شاخص های کتابخانه شهرستان فریمان (بخش دوم) 3
2-2. سالن های اجتماعات و نمایش شهرستان فریمان. 4
2-2-1. تعداد کل سالن های نمایش شهرستان فریمان. 5
2-3. سینماهای شهرستان فریمان. 5
2-3-1. شاخص های سینمایی شهرستان فریمان. 5
2-4. کانون های فرهنگی و هنری شهرستان فریمان. 5
2-4-1. کانون های پرورش فکری کودکان و نوجوانان شهرستان فریمان. 5
2-5. پارک ها و فضاهای تفریحی شهرستان فریمان. 6
2-6. فضاهای ورزشی شهرستان فریمان. 6
2-6-1. شاخص سرانه فضاهای ورزشی شهرستان فریمان. 7
2-6-2. شاخص های ورزشی شهرستان فریمان. 7
2-7. کتب و مقالات مهم درباره تاریخ، فرهنگ و جغرافیای شهرستان فریمان. 9
2-8. چهره های سرشناس و ذی نفوذ، سرداران شهید شهرستان فریمان. 9
2-9. نشریات محلی شهرستان فریمان. 10
3. شاخص های مهم شهرستان فریمان. 10
3-1. شاخص های ازدواج و طلاق شهرستان فریمان. 10
3-2. وقایع چهارگانه جمعیت شهرستان فریمان. 10
4. آموزش و پرورش و کانون های پرورش فکری شهرستان فریمان. 11
4-1. تعداد مدارس شهرستان فریمان در سال تحصیلی 97-96. 11
4-2. تعداد دانش آموزان شهرستان فریمان در سال تحصیلی 97-96. 11
4-3. تعداد معلمان شهرستان فریمان در سال تحصیلی 97-96. 11
4-4. شاخص های آموزش و پرورش شهرستان فریمان. 11
4-5. شاخص های آموزش و پرورش شهرستان فریمان (بخش دوم) 12
4-6. مراکز علمی و تربیتی آموزش و پرورش شهرستان فریمان. 14
4-7. مراکز و کانونهای پرورش فکری کودکان و نوجوانان شهرستان فریمان. 14
5. آموزش عالی شهرستان فریمان. 14
5-1. مشخصات دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و فنی شهرستان فریمان. 14
5-2. وضعیت دانشجویان شهرستان فریمان. 14
5-3. خوابگاه های دانشجویی شهرستان فریمان. 15
5-4. تشکل های دانشجویی شهرستان فریمان. 15
5-5. آثار مهم دانشجویی در خصوص جغرافیا، تاریخ و فرهنگ شهرستان فریمان. 15
6. امور و فعالیتهای مذهبی شهرستان فریمان. 15
6-1. ائمه جمعه شهرستان فریمان. 15
6-2. مدارس علمیه شهرستان فریمان. 16
6-3. تعداد حوزه های علمیه و طلاب، مساجد، حسینیه ها و روحانیون شهرستان فریمان. 16
7. بهداشت و درمان شهرستان فریمان. 16
7-1. تعداد مراکز و کادر بهداشتی- درمانی شهرستان فریمان. 16
7-2. وضعیت بیمارستان های شهرستان فریمان. 16
7-3. شاخص های حوزه سلامت و بهداشت شهرستان فریمان (بخش اول) 17
7-4. شاخص های حوزه سلامت و بهداشت شهرستان فریمان (بخش دوم) 18
8. خدمات اجتماعی و حمایتی شهرستان فریمان. 18
8-1. بیمه شدگان و حمایت شوندگان شهرستان فریمان. 18
8-2. شاخص های بیمه سلامت شهرستان فریمان. 18
8-3. مراکز ویژه خدمات توانبخشی بهزیستی شهرستان فریمان. 19
8-3-1.تعداد مراکز حمایتی- اجتماعی شهرستان فریمان. 19
8-3-2. جمعیت تحت پوشش بهزیستی شهرستان فریمان. 19
8-4. مراکز خدمات حمایتی اجتماعی کمیته امداد امام خمینی (ره) شهرستان فریمان. 19
8-4-1. تعداد ایتام و حامیان کمیته امداد امام خمینی (ره) شهرستان فریمان. 20
8-5. مراکز و خدمات پیشگیری شهرستان فریمان. 20
9. فعالیت های جمعیت هلال احمر شهرستان فریمان. 20
9-1. تعداد اعضای جمعیت هلال احمر شهرستان فریمان. 20
9-2. تعداد کانون ها و دوره های آموزشی جمعیت هلال احمر شهرستان فریمان. 20
9-3. تهدیدات ناشی از بلایای طبیعی و غیرطبیعی شهرستان فریمان. 21
10. شوراهای اسلامی شهر و روستای شهرستان فریمان. 22
10-1. تعداد شورای شهر، روستا ، بخش و تعداد اعضای شورای اسلامی شهرستان فریمان. 22
10-2. مصوبات شاخص فرهنگی و اجتماعی شوراهای اسلامی شهرها و روستاها و اقدامات شاخص شهرداران محترم و دهیاران شهرستان فریمان 22
11. نهادهای صنفی و تخصصی شهرستان فریمان. 23
11-1. تعداد تشکلهای صنفی شهرستان فریمان. 23
12. تشکل های خیریه و سازمان های مردم نهاد (سمن ها) شهرستان فریمان. 24
12-1. خیریه های مهم شهرستان فریمان. 24
12-2. سمن های فرهنگی (زنان ، زیست محیطی ، جوانان ، اجتماعی و...) شهرستان فریمان. 24
12-3. اقدامات شاخص سمن های شهرستان فریمان در سال 1396. 24
12-4. تعداد تشکل های خیریه و سازمان های مردم نهاد شهرستان فریمان. 25
13. فعالیت های توسعه ای شهرستان فریمان. 25
13-1. نشست ها و گردهمایی های توسعه محور شهرستان فریمان در سال 1396. 25
13-2. فعالیت های فضای مجازی سایت های مهم وشبکه های مجازی فعال با مخاطبان شهرستان فریمان. 25
13-3. نظر فرماندار محترم در خصوص فرصت ها و راهبردهای مهم شهرستان فریمان. 25
منابع: 26
1. مشخصات کلی شهرستان فریمان
1-1. موقعیت جغرافیایی شهرستان فریمان
شهرستان فریمان با وسعت 3368.9 کیلومتر مربع معادل2.9 درصد وسعت استان ودر مدار جغرافیایی 35 درجه و 25 دقیقه تا 36 درجه و 0 دقیقه عرض شمالی از خط استوا و 59 درجه و28 دقیقه تا 60 درجه و 34 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ ودر مرکزاستان قرار دارد. این شهرستان از شمال با شهرستان مشهد ، از شرق با شهرستان تربت جام واز غرب با شهرستان تربت حیدریه واز جنوب با شهرستان زاوه هم جوار است (برنامه و بودجه، جلد سوم، 1395: 23). 
1-2. وجه تسمیه و پیشینه تاریخی شهرستان فریمان
شهر فریمان یکی از قدیمی ترین زیستگاههای خراسان بوده بطوریکه مصداق آن تپه ها ومحوطه های تاریخی است که از هزارهء چهارم قبل از میلاد مسیح تا اواخر دوره اسلامی در این شهرستان وجود دارد. فریمان درگذشته همواره از وقایع تاریخی نیشابور متاثر بوده به زعمی که این منطقه اسفنج یا اشبند نامیده شده است که از مضافات نیشابور کهن بوده است.مرکز آن فرهاد گرد یا ده فرهاد بود که اکنون در 15 کیلومتری غرب شهر فریمان قراردارد.همچنین کاروانسرای فریمان در راه یکی از انشعابات جاده ابریشم که سنگ بست را به هرات اتصال می داد قرارداشت. سنگ بست به سبب موقعیت ممتازش بر کنار جاده ابریشم وقرار گرفتن در تقاطع راههای پنجگانه: مرو، هرات، قهستان، نیشابور و توس بسیار مورد توجه وبا اهمیت بود.این اهمیت چنان زیاد بود که ارسلان جاذب سپه دار توس در دوره غزنوی در این مکان کاروانسرای بزرگی ساخت وآخر الامر در جوار همان عمارت به خاک سپرده شد. همچنین "شهر فریمان در زمان صفویه و قاجاریه جزء املاک سلطنتی نیز بوده است. بند فریمان هم که زمان ساخت آن را به پیش از دوره صفویه نسبت میدهند حکایت از گذشته دیرینه آن دارد. شهر فریمان یکی از قدیمیترین مکانهایی است در استان خراسان که برای زیست انتخاب شده است (برنامه و بودجه، جلد سوم، 1395: 23) واژه فریمان از دو پاره «فر» و «مان» تشکیل شده است. فر، که ریشه اوستایی و پهلوی دارد، به معنی جلال، شکوه و فروغ خدایی است. مان، صیغه امر از فعل ماندن است. بنابراین واژه فریمان، که شامل دو پاره فری و مان است، یعنی باشکوه و جلال بمان. شهر فریمان تا سال 1312 آبادی کوچکی بوده که بعد از ساخت و سازهای عمرانی زیادی که در دوره پهلوی اول در آن شکل می گیرد در سال 1316 به طور همزمان تبدیل به شهر و مرکز بخش می شود.فریمان در اردیبهشت سال 72 از بخش به شهرستان ارتقاء پیدا کرد.
1-3. آب و هوای شهرستان فریمان
آب و هوای شهرستان فریمان بیشتر تحت تاثیر فشار سیبری در فصل سرد سال و بادهای باران آور غربی قرار دارد.درجه حرارت سالانه 12.37 میزان بارش از متوسط بارش ایران گمتر، رطوبت نسبی تابع فصول ، به دلیل اختلاف فشار برون مرزی و درون مرزی بادهای فصلی دارد.
1-4. ناهمواری های (کوه ها، رودخانه ها و دشتها) شهرستان فریمان
شهرستان فریمان توسط کوه های بلند احاطه شده است، که بلندترین آن در خاور، کوه دال و در باختر کوه یخ آبی می باشد.رودخانه فریمان، رودخانه قلندر آباد، رودخانه سنگ بست، رودخانه کلاته منار، رودخانه براشک و جام رود دشت فریمان، کوه شمالی است.
1-5. جمعیت شهرستان فریمان
بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1395 شهرستان فریمان دارای 28641 خانوار و 99001 نفر جمعیت بوده که 58966 نفر در مناطق شهری و 40035 نفر در مناطق روستایی زندگی می کنند. بر اساس نتایج مذکور، متوسط رشد سالانه جمعیت نسبت به سال 1390 معادل 1.1 درصد بوده ، نرخ شهرنشینی در این شهرستان 59.6 درصد، بعد خانوار 3.5 نفر ، نسبت جنسی 102 درصد و تراکم نسبی جمعیت معادل 29.4 نفر در هر کیلومتر مربع است (برنامه و بودجه، جلد سوم، 1395: 25).
1-6. ترکیب جمعیتی، قومی- قبیله ای، زبان و مذهب شهرستان فریمان
اکثریت قریب به اتفاق مردم روستا های فریمان ، خاوری 35% , فارس و تیموری 25% , بلوچ, عرب, تاجیک و... 15%و ترک ( برلاسی, ازبک و .. ) 25% که جمعیت شهرستان را شامل می شوند . از نظر گویش های زبانی فارسی (گویش فریمانی) و در روستا ها از لهجه محلی استفاده می نمایند. همچنین غالب جمعیت شهرستان دارای مذهب تشیع اثنی عشری هستند. اهل سنت حدود 3% جمعیت شهرستان را شامل می شوند و عمدتا در روستاهای اقر علیا و سفلی , سردشت , چهاربست , الغور و ... سکونت دارند.
1-7. آداب و رسوم، مناسک و باورهای اجتماعی شهرستان فریمان
از آیینها و آداب مردم فریمان میتوان از چهارشنبه سوری و مراسم سمنو پزی آن یاد کرد. فریمانیها در روز چهارشنبه سوری سمنویی به نام حلوای سرخ یا حلوای بی بی به نیت حضرت فاطمه(س) میپزند. این رسم به وضوح با آیینهای کهن آب و آتش درآمیختهاست. از بازیهای متداول میان کودکان این ناحیه میتوان از کوطاربازی و لنگه بازی و از ورزشهای سنتی به کشتی پهلوانی یا کشتی باچوخه اشاره کرد.
1-8. تقسیمات کشوری شهرستان فریمان
بر اساس آخرین تقسیمات کشوری شهرستان فریمان در پایان سال 1395 ، دارای 4 شهر، 2 بخش، 5 دهستان ، 197 روستا، 149 روستای با سکنه ودارای 98 روستای بالای 20 خانوار می باشد. فاصله این شهرستان تا مرکز استان 75 کیلومتر و تا شهر تهران 888. کیلومتراست.همچنین فریمان فاقد مرز مشترک با کشورهای همسایه است (برنامه و بودجه، جلد سوم، 1395: 25).
1-9. مناطق محروم شهرستان فریمان
بر اساس مصوبه هیئت وزیران (به شماره 76254/ت 36095 مورخ 10/4/1388 ) دهستان بالابند و سنگ بست از بخش مرکزی شهرستان فریمان جزء مناطق محروم و کمتر توسعه یافته می باشند. بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس ومسکن سال 1395، بالغ بر14945 نفر از جمعیت شهرستان درمناطق محروم و کمتر توسعه یافته زندگی می کنند و سهم این شهرستان از کل جمعیت مناطق محروم استان معادل0/1 درصد و از این لحاظ در بین شهرستانهای استان در رتبه 23 استان قرار دارد (برنامه و بودجه، جلد سوم، 1395: 29).
2. امور و فعالیت های فرهنگی شهرستان فریمان
2-1. کتابخانه های شهرستان فریمان
| نام کتابخانه | موقعیت | نوع کتابخانه | تعداد کتاب | سال بهره برداری |
| شهری | روستایی | نهادی | مشارکتی | مستقل |
| شهید مطهری | * | - | * | - | - | 27000 | 1347 |
| شهداء قلندرآباد | * | - | * | - | - | 13000 | 1376 |
| حوزه علمیه نرجس | * | - | - | * | - | 7000 | 1388 |
| حوزه علمیه برادران | * | - | - | * | - | 5000 | 1388 |
| شهید سپهری سفیدسنگ | * | - | - | * | - | 4000 | 1388 |
| شهدا قلعه نو | | * | - | * | - | 4000 | 1388 |
2-1-1. شاخص سرانه کتاب شهرستان فریمان
| شاخص | واحد | سال |
| 1394 | 1395 | 1396 |
| تعداد اعضای کتابخانه های عمومی | هزارنفر | 3200 | 4100 | 4400 |
| سرانه کتابخانه های عمومی | باب به ازای هر 000/10 نفر | 6 | 6 | 6 |
| سرانه کتابهای موجود در کتابخانه های عمومی | نسخه کتاب به ازای هر 100 نفر | 60 | 70 | 73 |
2-1-2. شاخص های کتابخانه شهرستان فریمان (بخش دوم)
| کتابخانه های عمومی |
| شرح | واحد | استان | شهرستان | نسبت از استان |
| 1394 | 1395 | 1394 | 1395 | 1394 | 1395 |
| تعداد کتابخانه های عمومی تحت نظارت اداره کل کتابخانه های عمومی استان | کتابخانه | 204 | 205 | 7 | 7 | 3.4 | 3.4 |
سرانه کتابخانه های عمومی تحت نظارت اداره کل کتابخانه های عمومی استان | نفر به کتابخانه | 29384.3 | 31387.8 | 13418.6 | 14143 | - | - |
تعداد کتاب کتابخانه های عمومی تحت نظارت اداره کل کتابخانه های عمومی استان | جلد | 2680173 | 3035441 | 66437 | 71395 | 2.5 | 2.4 |
سرانه کتاب کتابخانه های عمومی تحت نظارت اداره کل کتابخانه های عمومی استان | کتاب به 100 نفر | 44.7 | 47.2 | 70.7 | 72.1 | - | - |
جمعیت مراجعه کنندگان به کتابخانه های عمومی تحت نظارت اداره کل کتابخانه های عمومی استان | نفر | 4923741 | 224807 | 54828 | 1980 | 1.1 | - |
| فرهنگ و ارشاد اسلامی |
تعداد کتابخانه های عمومی تحت نظارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (کانون مساجد شهری و روستایی) | کتابخانه | 1237 | 1223 | 20 | 17 | 1.6 | 1.4 |
سرانه کتابخانه های عمومی تحت نظارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (کانون مساجد شهری و روستایی) | نفر به کتابخانه | 4845.9 | 5261.2 | 4696.5 | 5823.6 | - | - |
تعداد کتب کتابخانه های عمومی تحت نظارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (کانون مساجد شهری و روستایی) | جلد | 2474000 | 2444000 | 40000 | 34000 | 1.6 | 1.4 |
سرانه کتب کتابخانه های عمومی تحت نظارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (کانون مساجد شهری و روستایی) | کتاب به 100 نفر | 41.3 | 38 | 42.6 | 34.3 | - | - |
| برگرفته از سازمان برنامه و بودجه استان خراسان رضویِ؛1394 و 1395 |
2-2. سالن های اجتماعات و نمایش شهرستان فریمان
| نام سالن | ظرفیت صندلی | دستگاه بهره بردار | آغاز بهره برداری | ملاحظات (امکانات ویژه و جانبی) |
| شهید مطهری | 400 | اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی | 1390 | به دلیل نبود اعتبار سیستم سرمایش و گرمایش راه اندازی نشده است |
| شهید مطهری | 220 | اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی | 1374 | به دلیل نبود اعتبارفاقد سیستم سرمایش و گرمایش و صوت می باشد |
2-2-1. تعداد کل سالن های نمایش شهرستان فریمان
| شرح | واحد | استان | شهرستان | نسبت از استان |
| 1394 | 1395 | 1394 | 1395 | 1394 | 1395 |
| تعداد سالن نمایش | سالن | 28 | 54 | 1 | 1 | 3.6 | 1.9 |
| گنجایش سالنهای نمایش | صندلی | 6045 | 16072 | 235 | 350 | 3.9 | 2.2 |
| تعداد تماشاگران سالن نمایش | نفر | 238205 | - | 2500 | - | 1 | - |
| برگرفته از سازمان برنامه و بودجه استان خراسان رضویِ؛1394 و 1395 |
2-3. سینماهای شهرستان فریمان
| نام سینما | ظرفیت صندلی | مالکیت | آغاز بهره برداری | تعداد تماشاگران | توضیحات |
| 9413 | 9513 | 1396 |
| 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
2-3-1. شاخص های سینمایی شهرستان فریمان
| شرح | واحد | استان | شهرستان | نسبت از استان |
| 1394 | 1395 | 1394 | 1395 | 1394 | 1395 |
| تعداد سالن سینما | باب | 35 | 52 | 1 | 1 | 2.9 | 1.9 |
| گنجایش سالن های سینما | صندلی | 11714 | 10749 | 204 | 204 | 1.7 | 1.9 |
| سرانه سالن های سینما | صندلی به 1000 نفر | 2 | 1.7 | 2.2 | 2.1 | - | - |
| تعداد تماشاگران سینما | نفر | 2255122 | 215918.3 | 0 | 0 | 0 | - |
| برگرفته از سازمان برنامه و بودجه استان خراسان رضویِ؛1394 و 1395 |
2-4. کانون های فرهنگی و هنری شهرستان فریمان
| اقسام کانون | تعداد | مجموع | تعداد اعضا | توضیحات |
| کانون های شهری | کانون های روستایی | 9413 | 9513 | 9613 |
| کانون های فرهنگی و هنری ارشاد | 6 | 24 | 30 | 400 | 500 | 600 | در سال 96 تعداد12 سهمیه تأسیس کانون جدید به اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی اختصاص یافته است |
2-4-1. کانون های پرورش فکری کودکان و نوجوانان شهرستان فریمان
| شرح | واحد | استان | شهرستان | نسبت از استان |
| 1394 | 1395 | 1394 | 1395 | 1394 | 1395 |
| تعداد مراکز کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان (ثابت) | مرکز | 34 | 34 | 1 | 1 | 2.9 | 2.9 |
| تعداد مراکز کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان (سیار) | مرکز | 6 | 6 | 1 | 1 | 16.7 | 16.7 |
| تعداد مراکز کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان (پستی) | مرکز | 3 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| برگرفته از سازمان برنامه و بودجه استان خراسان رضویِ؛1394 و 1395 |
2-5. پارک ها و فضاهای تفریحی شهرستان فریمان
| | پارک اصلی | پارک محله | سرانه فضای سبز شهرستان به متر مربع |
| تعداد | مساحت (مترمربع) | تعداد | مساحت (مترمربع) | 9413 | 9513 | 9613 |
| سفیدسنگ | 1 | 100000 | 1 | 1000 | 3 | 2/3 | 5/3 |
| فرهادگرد | 2 | 8145 | 8 | 15205 | 8/2 | 9/2 | 3 |
| فریمان | 2 | 200000 | 6 | 23800 | 12 | 01/12 | 02/12 |
| قلندرآباد | 3 | 6/9182 | 1 | 4000 | 2/2 | 2/2 | 2/2 |
2-6. فضاهای ورزشی شهرستان فریمان
| ردیف | نام مجموعه | مالکیت | آغاز بهره برداری | مساحت فضای ورزشی (به مترمربع) | تعداد هیئت های ورزشی |
| روباز | سرپوشیده | اقایان | بانوان | جمع |
| 1 | شهید سجودی | اداره ورزش و جوانان | 1355 | 38500 | 1500 | 20 | 40 | 60 |
| 2 | شهید توحیدی | اداره ورزش و جوانان | 1360 | 300 | 2200 | 50 | 0 | 50 |
| 3 | شهدای فرهادگرد | اداره ورزش و جوانان | 1388 | 700 | 1300 | 200 | 0 | 200 |
| 4 | شهید سپهری سفیدسنگ | اداره ورزش و جوانان | 1388 | 700 | 1300 | 150 | 50 | 200 |
| 5 | زمین روباز روستای میاندهی | اداره ورزش و جوانان | 1388 | 5000 | 0 | - | - | - |
| 6 | مجموعه ورزشی روستای تقی آباد | اداره ورزش و جوانان | 1390 | 12000 | 20 | 30 | 20 | 50 |
| 7 | مجموعه ورزشی روستای عشق آباد | اداره ورزش و جوانان | 1390 | 12000 | 30 | 10 | 0 | 10 |
| جمع | 69200 | 6350 | - | - | - |
2-6-1. شاخص سرانه فضاهای ورزشی شهرستان فریمان
| شاخص | واحد | سال | توضیحات |
| 1394 | 1395 | 1396 |
| سرانه فضای ورزشی | هرده هزارنفر | 7000 مترمربع | 7000 مترمربع | 7000 متر مربع | هیچ گونه احداثی طی این چندسال صورت نگرفته است. |
2-6-2. شاخص های ورزشی شهرستان فریمان
| تربیت بدنی (زیر نظر بخشهای دولتی و خصوصی و اداره کل ورزش و جوانان) |
| شرح | واحد | استان | شهرستان | نسبت از استان |
| 1394 | 1395 | 1394 | 1395 | 1394 | 1395 |
| تعداد کل فضاهای ورزشی روباز و سرپوشیده | فضای روباز و سرپوشیده | 1032 | - | 25 | - | 2.4 | - |
| فضاهای ورزشی روباز | فضای روباز | 409 | 412 | 12 | 12 | 2.9 | 2.9 |
| فضاهای ورزشی سرپوشیده | فضای سرپوشیده | 623 | 783 | 13 | 14 | 2.1 | 1.8 |
| سهم فضاهای ورزشی روباز | درصد | 39.6 | - | 48 | - | - | - |
| کل مساحت فضاهای ورزشی روباز و سرپوشیده | متر مربع | 3237665 | - | 89779.0 | - | 2.8 | - |
| فضاهای ورزشی روباز | متر مربع | 2422619 | 2638948 | 79480 | 76362 | 3.3 | 2.9 |
| فضاهای ورزشی سرپوشیده | متر مربع | 815046 | 645050 | 10299 | 13737 | 1.3 | 2.1 |
| سهم مساحت فضاهای ورزشی روباز | درصد | 74.8 | - | 88.5 | - | - | - |
| مساحت تحت نظارت اداره کل ورزش و جوانان از مساحت فضای ورزشی روباز استان | مترمربع | 1794241 | 256047 | 68012 | 6319 | 3.8 | 2.5 |
| مساحت فضای ورزشی روباز تحت نظارت بخش خصوصی از مساحت فضای ورزشی روباز استان | متر مربع | 137977 | 167614 | 3468 | 3788 | 2.5 | 2.3 |
| مساحت فضای ورزشی روباز تحت نظارت بخش دولتی از مساحت فضای ورزشی روباز استان | متر مربع | 490401 | 221389 | 8000 | 3630 | 1.6 | 1.6 |
| سهم اداره کل ورزش و جوانان از مساحت فضای ورزشی روباز استان | درصد | 74.1 | - | 85.6 | - | - | - |
| سهم بخش خصوصی از مساحت فضای ورزشی روباز استان | درصد | 5.7 | - | 4.4 | - | - | - |
| سهم بخش دولتی از مساحت فضای ورزشی روباز استان | درصد | 20.2 | - | 10.1 | - | - | - |
| مساحت فضای ورزشی سرپوشیده تحت نظارت اداره کل ورزش و جوانان از مساحت فضای ورزشی سرپوشیده استان | متر مربع | 256047 | - | 6319 | - | 2.5 | - |
| مساحت فضای ورزشی سرپوشیده تحت نظارت بخش خصوصی از مساحت فضای ورزشی سرپوشیده استان | متر مربع | 337610 | - | 350 | - | 0.1 | - |
مساحت فضای ورزشی سرپوشیده تحت نظارت بخش دولتی از مساحت فضای ورزشی سرپوشیده استان | متر مربع | 221389 | - | 3630 | - | 1.6 | - |
| سهم اداره کل ورزش و جوانان از مساحت فضای ورزشی سرپوشیده استان | درصد | 31.4 | - | 61.4 | - | - | - |
| سهم بخش خصوصی از مساحت فضای ورزشی سرپوشیده استان | درصد | 41.4 | - | 3.4 | - | - | - |
| سهم بخش دولتی از مساحت فضای ورزشی سرپوشیده استان | درصد | 27.2 | - | 35.2 | - | - | - |
| تعداد ورزشکاران فعال مرد | نفر | 49478 | 340372 | 871 | 5000 | 1.8 | 1.5 |
| تعداد ورزشکاران فعال زن | نفر | 112760 | 289709 | 1600 | 2000 | 1.4 | 0.7 |
| تعداد ورزشکاران سازمانیافته مرد | نفر | 97758 | 79492 | 1755 | 1015 | 1.8 | 1.3 |
| تعداد ورزشکاران سازمانیافته زن | نفر | 28810 | 45687 | 871 | 390 | 3 | 0.9 |
| تعداد مربی ورزش مرد | نفر | 10864 | 9730 | 322 | 45 | 3 | 0.5 |
| تعداد مربی ورزش زن | نفر | 2941 | 7765 | 72 | 20 | 2.4 | 0.3 |
| تعداد داور مرد | نفر | 950 | 2800 | 44 | 30 | 4.6 | 1.1 |
| تعداد داور زن | نفر | 487 | 1804 | 15 | 15 | 3.1 | 0.8 |
| تعداد استخر روباز | استخر روباز | 7 | - | 0 | - | 0 | - |
| مساحت استخر روباز | متر مربع | 9692 | - | 0 | - | 0 | - |
| تعداد استخر سرپوشیده | استخر سرپوشیده | 15 | - | 0 | - | 0 | - |
| مساحت استخر سرپوشیده | متر مربع | 21009 | - | 0 | - | 0 | - |
| تعداد زمین چمن استادیوم فوتبال | زمین چمن | 40 | - | 1 | - | 2.5 | - |
| مساحت زمین چمن استادیوم فوتبال | متر مربع | 391696 | - | 18352 | - | 4.7 | - |
| تعداد زمین خاکی استادیوم فوتبال | زمین خاکی | 179 | - | 7 | - | 3.9 | - |
| مساحت زمین خاکی استادیوم فوتبال | متر مربع | 1189873 | - | 49000 | - | 4.1 | - |
| تعداد سالن ورزشی | سالن ورزشی | 233 | - | 7 | - | 3 | - |
| مساحت سالن ورزشی | متر مربع | 225071 | - | 6319 | - | 2.8 | - |
| تعداد باشگاه خصوصی | باشگاه | 461 | - | 9 | - | 2 | - |
| مساحت باشگاه خصوصی | متر مربع | 449979 | - | 1530 | - | 0.3 | - |
| تعداد کل اماکن ورزشی (استخر، استادیوم فوتبال، سالن ورزشی و باشگاه خصوصی) | مکان ورزشی | 935 | 1195 | 24 | 26 | 2.6 | 2.2 |
| مساحت کل اماکن ورزشی (استخر، استادیوم فوتبال، سالن ورزشی و باشگاه خصوصی) | متر مربع | 2287320 | 3283998 | 75201 | 90099 | 3.3 | 4.7 |
| برگرفته از سازمان برنامه و بودجه استان خراسان رضویِ؛1394 و 1395 |
2-7. کتب و مقالات مهم درباره تاریخ، فرهنگ و جغرافیای شهرستان فریمان
| عنوان کتاب | نویسنده | تاریخ چاپ نخست | موضوعات و مباحث اصلی کتاب | ناشر |
| جغرافیای شهرستان فریمان | مهدی آسیایی | 1384 | جغرافیای طبیعی، انسانی، اقتصادی، روستایی و شهری فریمان | چاپخانه ژیان |
| فریمان، سیری در آثار تاریخی و جاذبه های گردشگری | حسن گیاهی | 1393 | معرفی کلی شهرستان معرفی آثار تاریخی شهرستان معرفی آثار طبیعی شهرستان سوغات و آداب و رسوم | همیاران جوان |
2-8. چهره های سرشناس و ذی نفوذ، سرداران شهید شهرستان فریمان
| قلمرو کاری | نام و نام خانوادگی | دلیل شهرت وجایگاه | نام و نام خانوادگی | دلیل شهرت وجایگاه | نام و نام خانوادگی | دلیل شهرت وجایگاه |
علمی و فرهنگی ( دانشگاهی و حوزوی) | دکتر سید حسن قاضی زاده هاشمی | پزشک و وزیر بهداشت | دکتر غفوری | عضو انجمن زمین شناسی ایران | مهندس احمد نوروزی | فرماندار نمونه کشوری وعضو شورای شهر مشهد |
| سیاسی و انقلابی | سید حسین قاضی زاده | نماینده مجلس | جعفر افقهی فریمانی | نماینده مجلس | سیدحسین حسینی | نماینده مجلس |
| هنری و ادبی | امین هنرتبار | کسب رتبه برتر نقاشی | مهناز رضایی | کسب رتبه کشوری موسیقی | - | - |
| قهرمانان ورزشی | وحید دادخواه | کسب رتبه جهانی کشتی فرنگی | محدثه حسینی | کسب رتبه آسیایی جودو | احسان رنجبر | کسب کاپ بین المللی پاورلیفتینگ |
| محمد کریمی | کسب رتبه آسیایی کشتی فرنگی | محمد فرجی | کسب رتبه بین المللی دو ماراتن | - | - |
| سرداران شهید | شهید مجید افقهی | شهید حسین مستغنی | شهیدمحمدکریم کاظمیان | شهیدسیدکاظم جهاندیده | شهید محمدحسین ذوقی | شهید غلامعلی سجودی |
2-9. نشریات محلی شهرستان فریمان
| نام نشریه | دوره انتشار | موضوع | صاحب امتیاز و مدیر مسئول | شمارگان | آغاز انتشار | تعداد شماره منتشر شده |
| ویژه نامه فریمان روزنامه خراسان | ویژه نامه می تواند در یک هفته چندبار چاپ شود | اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و... | محمدسعید احدیان | 5000 | - | - |
3. شاخص های مهم شهرستان فریمان
| شاخص | واحد | سال |
| 1394 | 1395 | 9613 |
| جمعیت | تعداد | 93980 | 99001 | - |
| رشد جمعیت | درصد | 4/1 | 3/1 | - |
| نسبت رشد جنسی جمعیت | درصد | 2/1 | 2/1 | 2/1 |
| نرخ شهرنشینی | درصد | 6/59 | 6/59 | 6/59 |
| بعد خانوار | نفر | 6/3 | 6/3 | - |
| تراکم نسبی جمعیت | نفر در هر کیلومتر مربع | 6/27 | 3/29 | 3/29 |
| نرخ اشتغال | درصد | 7/91 | 4/89 | - |
| نرخ بیکاری | درصد | 3/8 | 6/10 | - |
| نرخ مشارکت اقتصادی بانوان | درصد | - | - | - |
3-1. شاخص های ازدواج و طلاق شهرستان فریمان
| شاخص | واحد | سال |
| 1394 | 1395 | 1396 |
| میانگین سن طلاق زنان | سال | 28 | 28 | - |
| میانگین سن طلاق مردان | سال | 4/34 | 5/33 | - |
| میانگین سن ازدواج زنان | سال | 3/21 | 7/20 | - |
| میانگین سن ازدواج مردان | سال | 4/27 | 1/27 | - |
3-2. وقایع چهارگانه جمعیت شهرستان فریمان
| عنوان | شهرستان | استان | سهم از استان | رتبه در استان |
| 1394 | 1395 | 1394 | 1395 | 1394 | 1395 | 1394 | 1395 |
| تعداد موالید | 1686 | 1599 | 154834 | 148500 | 1.1 | 1.1 | 15 | 15 |
| تعداد فوت شدگان | 299 | 350 | 29781 | 30542 | 1 | 1.1 | 17 | 17 |
| نسبت موالید به فوت شدگان | 5.6 | 4.6 | 5.2 | 4.9 | - | - | 8 | 11 |
| تعداد ازدواج ثبت شده | 1119 | 1152 | 60472 | 60536 | 1.9 | 1.9 | 11 | 10 |
| تعداد طلاق ثبت شده | 270 | 275 | 17161 | 16580 | 1.6 | 1.7 | 9 | 9 |
| نسبت ازدواج به طلاق | 4.1 | 4.2 | 3.5 | 3.7 | - | - | 11 | 11 |
| میزان باروری خالص | 2.4 | 2.4 | 3.3 | 3،3 | - | - | 24 | 24 |
| برگرفته از سازمان برنامه و بودجه استان خراسان رضویِ؛1394 و 1395 |
+ نوشته شده در پنجشنبه هفتم اسفند ۱۳۹۹ ساعت ۶:۲۲ ق.ظ توسط حسن صادقی یونسی
|