به نام خداوند

✅نگاهی گذرا بر گسلهای منطقه فریمان

💠با عرض سلام و ادب خدمت دوستان و همشهریان عزیز قصدم این است که در این نوشته اجمالی مختصری از زمین شناسی مخصوصا گسلهای آن بنویسم تا هشدار مختصری باشد به این نکته که اغلب نقاط ایران منجمله فریمان میتواند لرزه خیز باشد و ما همیشه باید آمادگی لازم را در برابر این مخاطره طبیعی از خود نشان دهیم .
آنچه از بررسی نوشته ها و نقشه های زمین شناسی و مشاهدات میدانی بدست می آید نشان میدهد که منطقه فریمان از پیچیدگی و تحولات تکتونیکی زیادی از پالئوزوئیک تا عهد حاضر برخوردار بوده است.
🔹 دشت فریمان تا تربت جام محصور بین دو رشته کوه با روند تقریبا شمال غربی - جنوب شرقی در دو طرف کشیده شده است که حاشیه هر کدام گسلهای فعالی داشته و باعث افتادگی دشت شده است. بنظر میرسد منطقه فریمان محل تلاقی پالئوتتیس و نئوتتیس است، بطوریکه شواهد رخساره های مجموعه افیولیتی پالئوتتیس را در پیرامون کوه دال و جاده شاهان گرماب و مجموعه افیولیتی نئوتتیس را در کوههای عشق آباد و بالابند میتوان مشاهده کرد.
🔹بر این اساس تحولات تکتونیکی زیادی متعاقب بسته شدن این حوضه های رسوبی از پالئوزوئیک تا کنون بر منطقه تحمیل شده و باعث تشکیل شکستگی ها و گسلهای زیادی شده است. ویژگی های مورفومتریک و ساختاری دشت و رشته کوههای اطراف نشان دهنده این است که مرز دشت و کوهستان در اغلب این نواحی گسله است. 
از گسلهای کوچک صرف نظر میکنم و فقط چند گسل بزرگتر را یادآوری میکنم.
🔹- گسل عقر پایین که از محدوده فرهادگرد شروع شده و از کنار عقر پایین گذشته و تا نزدیکی های کوه دال ادامه پیدا میکند.
🔹- گسل عقر بالا که از محدوده شهرک کاویان شروع و از شمال عقر بالا عبور نموده و تا محدوده کوه دال ادامه پیدا نموده و به گسل عقر پایین می پیوندد. این دو گسل بطور عمده رخساره های ماسه سنگی سنوزوییک را در کنار رخساره های دگرگونی پالئوزوییک قرار میدهد.
🔹- گسل بزرگی که ظاهرا از محدوده کشف رود و اطراف شاهان گرماب و حاشیه کوه دال گذشته و در حاشیه شمالی دشت فریمان تربت ادامه پیدا میکند.
🔹- گسل خوکاب ( قنداب) در مرز بین کوههای جنوبی از حدود قلندرآباد تا خوکاب و بعد از آن ادامه پیدا میکند.
🔹- بیشتر این گسلها با توجه به شواهد زمین شناسی عملکرد معکوس دارند.
🔹- با توجه به شواهد مورفوتکتونیکی نشان میدهد که اغلب این گسلها فعالیتهای جوان داشته اند.
🔹- زلزله های فروردین ۹۶ و دی ماه ۹۹ محدوده سفید سنگ گواهی بر فعال بودن این گسلهاست.
🔹- عمق هر دو زمین لرزه در حدود ۱۰ کیلومتر بوده است که ناشی از آزاد شدن انرژی گسلهاست.
🔹باید یادآوری نمود که تنها همین گسلها نیستند که پتانسیل خطر آفرینی برای محدوده فریمان دارند بلکه از نظر ساختاری و لرزه خیزی تمامی گسلهای محدوده های شهرستانهای مجاور مانند مشهد ، تربت حیدریه ، تربت جام ، صالح آباد و گسلهای فعال آن مناطق نیز میتوانند بطور بالقوه خطر آفرین برای شهرستاهای مجاور خود باشند. 
🔹لذا باید بپذیریم که فریمان هم مانند اغلب مناطق ایران در کمربند فعال لرزه خیزی قرار گرفته و باید شیوه زیست با زمین لرزه ها را بیاموزیم
 💢و‌ امیدوارم بتوانم در بخش بعدی قسمتهایی از ملزومات زیست اینگونه را هرچند میدانم همه بزرگواران آگاهند یادآوری کنم.

⭕️⭕️علی اصغر مریدی فریمانی

@farimanMHD