جمعیت
اظهارات رییسجمهور در برنامه تلویزیونی در مورد سیاست کاهش جمعیت موجب شد بار دیگر
حرف و حدیث ها در مورد خاستگاه این سیاست و درستی یا نادرستی آن بالا بگیرد.
احمدی نژاد در گفت و گو با شبکه اول سیما ضمن تأکید بر اینکه شعار دو بچه كافی است را قبول ندارد، گفت:«این مساله سیاست غلطی بود كه غربیها انتخاب كرده و امروز پشیمان هستند و سرمایه سنگینی برای حفظ هویت و فرهنگ خود میپردازند، چرا باید در مسیری قرار بگیریم كه نتیجه آن مشخص است.»
اما اولین باری که بحث هایی از این دست باب شد، زمانی بود که سال ها پیش سیاست های موسوم به "کنترل جمعیت" در دستور کار قرار گرفت. همان زمان بحث های زیادی انجام شد و جمعی از علما و مراجع در زمره مخالفان اجرای طرح قرار گرفتند.
سیاست های موسوم به کنترل جمعیت به گونه ای بود که بعدها حتی شرط اصلي مساعدت كميتههاي امداد نیز ارائۀ برگ تنظيم خانواده دانسته شد. روزنامه خراسان در سوم بهمن سال 1372 تحت عنوان "ارائه برگ تنظيم خانواده شرط اصلي متقاضيان تحت پوشش كميته امام خميني (ره) خراسان اعلام شد" آورده می نویسد:«كلّيّه خانوادههاي كم بضاعت داراي سه فرزند كه قدرت باروري دارند، تنها پس از وازكتومي و يا توبكتومي و ارائه مدرك از سوي مراكز بهداشت ميتوانند زير پوشش كميتههاي امداد امام در آيند.»
*نظر رهبر انقلاب درباره کنترل جمعیت
همان سال ها پرسشی از رهبر انقلاب در مورد سیاست کاهش جمعیت مطرح شد. متن این پرسش و پاسخ با آیت الله خامنه ای در آن بازه زمانی در کتاب "کاهش جمعیت؛ ضربه ای سهمگین بر پیکر مسلمین" نوشته علامه آية الله حاج سيد محمد حسين حسيني طهراني آمده است.
در این کتاب با اشاره به سیاست کاهش جمعیت به نقل از آقای خرازی این گونه می خوانیم:
«من با حضرت آية الله خامنهاي ملاقاتي داشتم و ايشان فرمودند: من حدس ميزنم كه اين يك نقشه خارجي باشد و با اين امر موافق نيستم. و در ملاقاتي كه با جناب حجّةالإسلام و المسلمين آقاي رفسنجاني داشتم ايشان را راجع به خطر اين امر گوشزد كردم؛ ايشان گفتند: اين يك نظري است. و ديگر گفتاري نداشتند.»
خرازی با اشاره به این اظهار نظرها می گوید:«من معتقد هستم كه اين طرح، يك نقشه استعماري و توطئه ابرقدرتها ميباشد، و بيرابطه با آن جلسهاي كه در اسرائيل جهت كنترل جمعيّت كشورهاي اسلامي تشكيل شد، نميباشد. مخصوصاً اين طرح زماني در ايران به اجراء در آمد كه چهارماه بعد از آن نقشهاي بود كه در اسرائيل، كنفرانس آن تشكيل گرديد.»
نگارنده کتاب همچنین به مسائل زیادی در این حوزه اشاره می کند. او می نویسد:«تنها جائي كه شعار "فرزند كمتر، زندگي بهتر" وجود ندارد اسرائيل است. این مسئله شاید در مورد وهابیت و مناطق مرزی ایران نیز مصداق داشته باشد که البته برخی نگرانی های امنیتی را هم در این صورت در پی دارد.
رابطه رفاه و جمعیت؛ واقعیت یا توهم؟
موضع گیری هایی از این دست در آن بازه زمانی در حالی بود که اصولا رابطه بین جمعیت و رفاه از نگاه عالمان دین قابل خدشه است. در عصر جاهلیت برخی به خاطر اینکه از روزی بیشتری برخوردار باشند، فرزندان خود را به قتل می رساندند. در قرآن کریم خطاب به این افراد آمده است:«وَ لا تَقْتُلُوٓا أَوْلَـٰدَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَـٰقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَ إِيَّاكُمْ إِنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْئًا كَبِيرًا.» یعنی:«هرگز فرزندان خود را از ترس فقر به قتل نرسانيد كه ما آنان و شما را روزي ميدهيم؛ مسلّماً كشتن آنها خطاي بزرگي است.»
مضمون این آیه و روایات مشابه را در ضرب المثل های فارسی هم داریم. آنجا که می گویند:«هر آن کس که دندان دهد، نان دهد.»
قضاوتی که بعد از رنسانس در غرب حاکم شد و عرفی کردن تمام قدسی ها را نیز با خود به همراه داشت، تمامی عوامل و احکام ماورایی را زیر سوال می برد و این نیز از آن جمله بود. این در حالی است که مطابق مسلّمات تشیع روزی رسان خداست و روزی همه بندگان خدا مشخص است. در قرآن کریم می خوانیم:«وَ فِی السَّمَآء رِزْقُكُمْ وَ مَا تُوعَدُونَ * فَوَرَبِّ السَّمَآء وَ الارْضِ إِنَّهُو لَحَقٌّ مِّثْلَ مَآ أَنَّكُمْ تَنطِقُونَ.» یعنی:«و در آسمانست روزي شما و چيزهائي كه به شما وعده داده شده است، پس قسم به پروردگار آسمان و زمين، آن حقّ است به مثل همين گفتار و سخني كه بر سر زبانتان داريد!»
عبارات قرآنی که روزی را دست خدا می دانند و عوامل مادی را نفی می کنند، کم نیستند. در قرآن کریم داریم:«وَ مَن يَتَّقِ اللَهَ يَجْعَل لَّهُو مَخْرَجًا * وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ وَ مَن يَتَوَكَّلْ عَلَی اللَهِ فَهُوَ حَسْبُهُوٓ إِنَّ اللَهَ بَـٰلِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا.» یعنی:«و كسيكه تقواي خداوند را پيشه سازد، خداوند براي او گريزگاه قرار ميدهد، و از آنجائي كه به خيالش هم نميرسد به او روزي ميدهد. و كسيكه بر خداوند توكّل نمايد، خداوند كافي ميباشد براي او. تحقيقاً خداوند رسانندۀ امر خود هست. و حتماً خداوند براي تمام چيزها اندازهاي قرار داده است.»
*سیاست های جهانی
در واقع آنچه تحت عنوان سیاست کاهش جمعیت در کشورهای جهان سوم رواج یافت با مبانی کشورهای دینی نمی توانست نسبت مشخصی برقرار کند، اما با امکانات و حمایت هایی که از جانب نهادهای بین المللی مربوطه صورت پذیرفت و نیز با قرار گرفتن کسانی که نگاهی متأثر از غرب داشتند، در رأس برخی نهادهای تصمیم گیر، ایران نیز وارد این فاز شد. البته شاید پیک جمعیتی سال های 60 تا 65 نیز در اتخاذ چنین تصمیم هایی مؤثر بود. آمار مساعدتهاي صندوق جهاني به ايران براي كنترل جمعيّت چه از لحاظ بلاعوض بودن و چه از لحاظ وام نیز قابل توجه بود.
*نظر امام در مورد جمعیت کشور
اما اینکه ایران اسلامی پذیرای چه جمعیتی می تواند باشد، سوالی است که امام راحل پیشتر بدان پاسخ داده اند. ایشان می فرمایند:«مملكت ايران 35 ميليون حالا مى گويند جمعيت دارد. وسعتش آنقدر است كه براى صد و پنجاه ميليون تا دويست ميليون جمعيت كافى است. يعنى اگر دويست ميليون جمعيت داشته باشد، در ايران به رفاه زندگى مىكنند.»(صحیفه امام - جلد7 - صفحه 393)
